Lã Bất Vi
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử Trung Quốc: Lã Bất Vi là một thương nhân giàu có, chính trị gia nổi tiếng cuối thời Chiến Quốc, có công giúp Tần Trang Tương Vương lên ngôi và trở thành Tể tướng nước Tần.
- Người được cho là cha đẻ của Tần Thủy Hoàng: Theo một số ghi chép lịch sử, Lã Bất Vi đã dâng người thiếp yêu của mình là Triệu Cơ cho Tử Sở (sau là Tần Trang Tương Vương), và người con trai của Triệu Cơ sau này chính là Tần Thủy Hoàng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Lã Bất Vi là một nhân vật đầy mưu lược trong lịch sử Trung Hoa.
- Sử ký Tư Mã Thiên có ghi chép về cuộc đời của Lã Bất Vi.
Các cách sử dụng nâng cao
"Mưu đồ của Lã Bất Vi": chỉ những kế hoạch, thủ đoạn chính trị tinh vi, dài hạn và đầy toan tính.
- Âm mưu đưa Tử Sở lên ngôi vua là một mưu đồ điển hình của Lã Bất Vi.
"Làm Lã Bất Vi": (cách nói ẩn dụ, thường dùng với nghĩa tiêu cực) chỉ hành động dâng hiến người phụ nữ của mình cho người khác để mưu cầu quyền lực hoặc lợi ích.
- Hắn ta vì tham vọng mà sẵn sàng "làm Lã Bất Vi".
Biến thể và từ liên quan
- Bất Vi gả vợ: Đây là một điển tích/câu chuyện lịch sử xuất phát từ hành động của Lã Bất Vi, thường dùng để ám chỉ việc hiến tặng hoặc nhượng lại thứ quý giá (đặc biệt là người phụ nữ) của mình cho người khác vì mục đích chính trị hoặc lợi ích cá nhân.
- Lã thị Xuân Thu: Bộ sách do chính Lã Bất Vi tập hợp các môn khách biên soạn, là một tác phẩm tổng hợp các tư tưởng của Bách gia chư tử thời Tiên Tần.
Từ đồng nghĩa/Cách gọi khác
- Lã Tướng Quốc: Cách gọi tôn xưng dựa trên chức vị Tể tướng của ông.
- Văn Tín Hầu: Tước hiệu của Lã Bất Vi thời Tần.
Thành ngữ/Điển tích liên quan
- Điển tích "Lã Bất Vi gả vợ": Chỉ sự kiện Lã Bất Vi đem người thiếp yêu là Triệu Cơ gả cho Tử Sở. Thành ngữ này thường dùng để ví với những mưu đồ chính trị sâu xa, hoặc hành động hy sinh tình cảm cá nhân vì đại cuộc.
- Câu chuyện "Lã Bất Vi gả vợ" là một ví dụ điển hình cho thấy sự phức tạp của các mối quan hệ chính trị thời cổ đại.
- Xem Bất Vi gả vợ